دولت نهم با استفاده از يك ديپلماسى فعال و با بهرمندى از قدرت نرم  در جهت اهداف سياست خارجي قدم بر مي دارد  .

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران برخاسته از اصول و مبانی ثابتی است که با توجه به مقتضیات و شرایط جهانی، تاکتیک های لازم را  در راستای منافع ملی اتخاذ می نماید. مسیری که جمهوری اسلامی ایران ترسیم کرده، در جهت توسعه صلح و امنیت در منطقه و گسترش همکاری با همه کشورها بجز رژیم صهیونیستی است. دولت نهم با استفاده از یک دیپلماسی فعال و بهره مندی از قدرت نرم در جهت اهداف سیاست خارجی که علاوه بر گسترش روابط با کشورهای همسایه، منطقه و جهان و حضور فعال در سازمان های بین المللی در جهت توسعه تجاری و ایجاد بازار برای محصولات ایرانی در کشورهای دیگر و رسیدگی به وضعیت ایرانیان، عملکرد بسیار مثبتی داشته است. در این مقال تلاش بر این است تا گوشه هایی از فعالیتها و اقدامات متنوع دولت جمهوری اسلامی ایران طی سال 1386 وشش ماهه اول سال 87 در بخش سیاست خارجی را معرفی نماید.
طی سال جاری دستگاه دیپلماسی کشور در زمینه تنظیم سفرهای رسمی مقامات فعالانه عمل کرده است. هماهنگی تنظیم، برنامه ریزی و اجرا در خصوص دهها سفر سران سه قوه به کشورهای مختلف از جمله سفر رئیس محترم جمهور به نیویورک جهت شرکت در اجلاس سازمان ملل متحد در نیویورک ، شرکت ریاست محترم جمهور در اجلاس های سران همکاری شانگهای وبیست و هشمین اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و همچنین سفر ایشان به حداقل 23 کشور دنیا از جمله قطر، امارات، عربستان، عراق، آذربایجان، ارمنستان، ترکمنستان، قرقیزستان،الجزایر، کشورهای آمریکای لاتین و نیز تنظیم مصاحبه رسانه های طراز اول دنیا با جناب آقای احمدی نژاد و سایر مقامات کشور از جمله اقدامات وزارت امور خارجه برای توسعه حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در کلیه مناطق دنیا بوده است. در کنار آن، انجام بیش از 93 سفر رسمی توسط وزیر محترم امور خارجه و نیز سفرهای معاونان وزیر و مدیران کل به کشورهای مختلف و متقابلا تنظیم 450 مورد سفر مقامات خارجی به کشورمان از جمله سفر روسای جمهور روسیه، ترکمنستان، آذربایجان، قزاقستان، تاجیکستان، ارمنستان، بلاروس، گرجستان، توگو، زیمبابوه، نیکاراگوئه ، ونزوئلا، سنگال ، الجزایر ، اریتره ،کومور و بولیوی به جمهوری اسلامی ایران برنامه ریزی و مدیریت گردیده است.
مجموعه نمایندگی های سیاسی و کنسولی جمهوری اسلامی ایران در راستای گسترش همکاری های دوجانبه و چندجانبه ، تشریح مواضع جمهوری اسلامی ایران و تسهیل امور ایرانیان،طی این مدت بیش از 26 هزار ملاقات انجام داده اند.

برخی از فعالیت های اجرایی متنوع دستگاه دیپلماسی کشور در برهه فوق به شرح ذیل است:

1- دیپلماسی هسته ای:

دیپلماسی هسته ای ایران در سال 1386و87 مبتنی بر پاسخگویی در ابعاد فنی و حقوقی و گرفتن هرگونه بهانه از دست آمریکا و برخی از هم پیمانان آن بود. در این راستا تلاش گردید که تنها بر تعهدات و حقوق ایران در چارچوب معاهده منع گسترش سلاح هسته ای و پادمان مورد توافق با آژانس تاکید نموده و عوامل سیاسی زائد در گفتگوها به حاشیه رانده شود. در یک سال گذشته علاوه بر پیگیری های مربوط به تکمیل عملیات احداث نیروگاه بوشهر، اقدامات لازم برای ورود 88 تن سوخت این نیروگاه از کشور روسیه انجام شد. بمنظور شفاف سازی و اعتمادسازی فعالیت های هسته ای کشورمان، بدنبال چند دور مذاکره با خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و نماینده گروه 1+5 و همچنین محمد البرادعی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، نهایتا توافق شد که ظرف 60 روز طرح اقدام (یا مدالیتی) برای حل و فصل مسائل و ابهامات باقیمانده آژانس در مورد برنامه هسته ای ایران تنظیم شود که این اقدام ظرف 40 روز صورت گرفت و در طرح اقدام شش موضوع مشخص به عنوان موضوعات باقیمانده تعیین و سؤالات آژانس در اختیار ایران قرار گرفت. بر اساس طرح اقدام، حل و فصل شش موضوع به 18 ماه زمان نیاز داشت اما جمهوری اسلامی ایران بنا بر حسن نیت خود، طی شش ماه پاسخگویی به این سؤالات را به سرانجام رساند و در نتیجه مدیرکل آژانس در گزارش سوم اسفند خود، حل و فصل و بسته شدن هر شش موضوع را رسما اعلام نمود. آقای البرادعی در ماه نوامبر (آبان ماه) نیز گزارش مثبتی را ارائه نموده و در آن حل و فصل سه موضوع از شش موضوع را عنوان نموده بود.
سیاست هسته ای جمهوری اسلامی ایران در یک سال گذشته سبب شد که علاوه بر ادامه فعالیت های غنی سازی، حسن نیت ایران برای شفافیت و همکاری با آژانس جهت حل مسائل گذشته به نمایش گذاشته شود و از اینرو، با اطمینان باید گفت که تاثیر این سیاست، بر صدور گزارش های مثبت البرادعی و سپس اذعان نهادهای اطلاعاتی آمریکا نمایان گردید. با حل مسائل باقیمانده بسیاری از مبانی و استدلالات آمریکا و هم پیمانان غربی آن برای ارجاع موضوع هسته ای ایران از آژانس به شورای امنیت و قطعنامه های صادره فرو ریخت. این سیاست حاصل ایستادگی و پافشاری بر حقوق حقه ملت ایران بود و بار دیگر اثبات نمود که اقدامات چند کشور خاص تنها برخاسته از نیات و اغراض سیاسی آنهاست و هیچ مبنای قانونی و منطقی ندارد.
همچنین صدور بیانیه مشترک جنبش عدم تعهد در جریان پانزدهمین اجلاس وزرای امور خارجه در حمایت از فعالیتهای صلح آمیز هسته ای جمهوری اسلامی ایران و تکرار آن در چارچوب نشست شورای حکام آژانس ، ارائه هشت مقاله کاری و گزارش ملی در دومین نشست کمیته مقدماتی کنفرانس بازنگری عدم اشاعه هسته ای و اختصاص یک مقاله کاری تحت عنوان " پای بندی " متضمن موارد عدم پای بندی کشورهای هسته ای از جمله سایر اقدامات قابل ذکر در این راستا می باشند و همچنین در زمینه موشکی نیز با تلاشهای جمهوری اسلامی ایران گروه سوم کارشناسان دولتی سازمان ملل متحد در خصوص موشک تشکیل شد و علیرغم مخالفت برخی کشورهای غربی و رژیم صهیونیستی موفق به ارائه گزارش محتوائی اجماعی گردید و نیز در همین ارتباط ، جمهوری اسلامی ایران قطعنامه دیگری را به مجمع عمومی سازمان ملل ارائه داد که آن هم با وجود مخالفت کشورهای فوق الذکر مورد تصویب قرار گرفت .
همچنین در چارچوب دیپلماسی عمومی ، تبیین سیاست های هسته ای جمهوری اسلامی ایران جهت افکار عمومی جهان از کانال رسانه های گروهی کشورهای مختلف توسط نمایندگیهای کشورمان ، مصاحبه های متعدد سفرا ، کنفرانسهای مطبوعاتی و برگزاری سمینار بین المللی انرژی هسته ای در تهران با شرکت اندیشمندان داخلی و خارجی از دیگر اقدامات متخذه در این زمینه بوده است.

2- اجلاس سران خزر در تهران:

برگزاری دومین اجلاس سران کشورهای دریای خزر در پائیز 1386 دستاورد بزرگی بود که بعد از سال ها تلاش و پیگیری مضاعف به نتیجه رسید. در پایان این نشست بر خلاف اجلاس اول که در عشق آباد پایتخت ترکمنستان برگزار شد، بیانیه ای صادر گردید که در آن، سران کشورهای ساحلی برای نخستین بار ضمن پذیرش مجموعه اصول کلی مانند مخالفت با حضور نیروهای خارجی در دریای خزر، توافق نمودند تا نسبت به تعیین یک رژیم حقوقی خاص دریای خزر همکاری های مشترکی را انجام دهند.

3- گفتگوهای ایران و آمریکا درباره عراق:

جمهوری اسلامی ایران با هدف کمک به مردم ستمدیده عراق و همکاری برای تامین امنیت، سه دور گفتگو با آمریکایی ها درباره عراق داشته است. دور چهارم این گفتگوها که بنا به درخواست رسمی دولت عراق و دولت آمریکا قرار بود انجام شود، به دلایل فنی به تعویق افتاد. البته کماکان رایزنی ها برای انجام این گفتگوها ادامه دارد.

4- عراق:

سیاست جمهوری اسلامی ایران در قبال عراق مبتنی بر حمایت همه جانبه از حاکمیت و تمامیت ارضی آن کشور و تاکید بر خروج اشغالگران و واگذاری کلیه نهادها و سازو کارهای داخلی به دولت قانونی و منتخب عراق بوده است. همچنین دولت جمهوری اسلامی ایران تلاش هایی را برای رفع اختلافات و ترغیب مشارکت همه مردم عراق در تعیین سرنوشت سیاسی خود، از طریق اعلام مواضع رسمی و گفتگو با همه نیروها و جناح های عراقی تاثیرگذار دنبال نمود.
نقطه اوج همکاری های سیاسی و اقتصادی ایران و عراق سفر تاریخی رئیس جمهور محترم به بغداد است که نقطه عطفی در روابط کشورمان با عراق است و تاثیرات عظیمی را در روابط دو کشور و نقش بی بدیل ایران در تحولات منطقه ای نشان داد. در این سفر اسنادی به امضاء رسید که در گسترش همکاری های فیمابین دو کشور تاثیرات ژرفی برجای خواهد گذاشت. برگزاری نشست مشترک با حضور هیات عالیرتبه عراقی به ریاست معاون وزیر خارجه آن کشور در تهران در تاریخ 30 بهمن و اول اسفند 1386، یکی از نتایج همکاری های دو کشور در زمینه رفع ابهامات و شفاف سازی همکاری ها در چارچوب معاهده 1975 بوده است. طی دو روز مذاکره، طرفین بـر رفع مشکلات موجود در مرز زمینی و رودخانه ای مشترک براساس مفاد عهدنامه مربوط بـه مرز دولتی و حسن همجواری بین ایران و عراق مورخ 13 ژوئن 1975 و پروتکل ها و موافقت نامه های ضمیمه، تأکید و نسبت به فعال نمودن مجدد مکانیسم های فنی ـ اجرائی پیش بینی شده در این معاهدات توافق نمودند.
بر این اساس، در بخش مرز زمینی مقرر شد که کمیسیون مختلط دو کشور بـراساس مـاده 5 پـروتکل راجع بـه علامت گذاری مجدد مرز زمینی بین ایران و عراق مورخ 13 ژوئن 1975 ظرف دو ماه آینده تشکیل و ضمن بازدید سرتاسری از مرز زمینی مشترک نسبت به تعمیر، مرمت و تجدید بنای میله های مرزی اقدام نماید. همچنین به منظور تعیین مجدد خط مرزی تالوگ در اروندرود (شط العرب)، طرفین توافق نمودند که ظرف دو مـاه آینده نسبت بـه عملیـات انـدازه گیری و هیدروگرافی مشترک از اروندرود (شط العرب) براساس مقررات مندرج در پروتکل راجع به تعیین مرز رودخانه ای بین ایران و عراق مورخ 13 ژوئن 1975 اقدام نمایند.

5- افغانستان:

سیاست خارجی . راهبردی جمهوری اسلامی ایران پس از سقوط طالبانو ایجاد وضعیت جدید در افغانستان ، کمک به اسقرار صلح ، ثبات ، امنیت و همچنین بازسازی این کشور بوده است .دیدار متقابل سران دوکشوربه ویژه سفرسال گذشته جنای آقای دکتر احمدی نژادرئیس محترم جمهور به کابل و امضای چندین سند همکاری ، سفر روسای مجلس ملی و سنای افغانستان ، معاونین رئیس جمهور و وزیر خارجه افغانستان به تهران ، نشاندهنده اراده مقامات عالی دو کشور برای گسترش و تعمیق روابط دوستانه دوجانبه می باشد .
تحکیم و گسترش روابط در سطوح مختلف طی این مدت پیوسته در دستور کار دستگاه دیپلماسی کشور بوده است تشکیل کمیسیون مشترک اقتصادی ، کمیسیون مشترک مرزی ، اجلاس کمیساران آب هیرمند ، کمکیته مشترک حمل و نقل همگی در راستای توسعه روابط صورت گرفته است همچنین مرز سوم رسمی بین دو کشور در منطقه میل 78 در مجاورت بیرجند در سال گذشته افتتاح گردیده است صادرات رسمی کشورمان به افغانستان روند صعودی داشته و در سال 86 بیش از 440 میلیون دلار بوده است و به منظور تقویت حضور بخش خصوصی در افغانستان و ارتقای روابط تجاری دو کشور اعطای وام به مبلغ 300 میلیون دلار برای سه سال آینده توسط هیات محترم وزیران ابلاغ گردیده است .
جمهوری اسلامی ایران با اجرای طرحهای بازسازی افغانستان از جمله طرحهای جاده سازی ، احداث راه آهن و برق رسانی و طرحهای آموزشی و فرهنگی توسط شرکتهای ایرانی ، پیوسته در راستای تسهیل مراودات اقتصادی و فرهنگی با این کشور و نیز معرفی توانمندیهای فنی شرکتهای ایرانی قدم برداشته است این شرکتها همچنین توانسته اند در پروژه های مناقصه راهسازی که توسط نهادهای بین المللی تامین اعتبار می شوند برنده بسیاری از این مناقصه ها شوند .
با توجه به مشترکات تاریخی و فرهنگی دو کشور ، اجرای طرح های فرهنگی و آموزشی به ویژه در حوزه آموزش و پرورش ، تربیت معلم ، ایجاد کتابخانه و مراکز فنی و حرفه ای با تکیه بر محور وحدت اسلامی نیز در دستور کار بوده است .
در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر ، اجلاس سه جانبه مقامات عالی مبارزه با مواد مخدر ایران ، پاکستان و افغانستان و نیز چهل وسومین اجلاس کمیسیون فرعی مواد مخدر در تهران برگزار گردید ونیز علاوه بر نوسازی اسناد وعلائم مرزی با افغانستان ، مذاکرات دوجانبه ای در جهت اعمال حاکمیت جمهوری اسلامی ایران در نقطه مرزی دوغارون صورت پذیرفت .

6- چین :

در سال 86 مقام محترم رئیس جمهور در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک با رئیس جمهور چین ملاقات و سنگ بنای همکاریهای دراز مدت و استراتژیک دوجانبه در حوزه مالی و انرژی مورد بحث و توافق قرار گرفت و بر این اساس قرارداد نفتی به ارزش 2 میلیارد دلار به امضای طرفین رسید همچنین در این سال وزیر محترم کشور به عنوان فرستاده ویژه رئیس جمهور از چین دیدار و پیام مقام محترم ریاست جمهور جهت عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای را به مقامات چین تقدیم نمودند.
همچنین علاوه بر دیدار رسمی جناب آقای جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی از آن کشور ، وزیر امور خارجه چین نیز طی دیداری دوحانبه و رسمی از تهران با رئیس محترم جمهور، وزیر محترم امور خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان دیدار و گفتگو نمودند.
در طی این مدت ، چهار قرارداد فرهنگی ، هنری و گردشگری نیز بین دو کشور به امضا رسیده است .

6- خاورمیانه (فلسطین و لبنان)

تحولات مربوط به خاورمیانه بویژه تحولات فلسطین و لبنان به عنوان یک موضوع مهم و محوری در دستگاه دیپلماسی کشور مورد توجه و عنایت قرار داشته است. اتخاذ مواضع سریع و بموقع، رایزنی با مقامات کشورها بویژه کشورهای اسلامی، برقراری ارتباط با سازمان کنفرانس اسلامی، جنبش عدم تعهد و سایر مجامع سیاسی بین المللی با هدف یافتن ابتکارات لازم و محکومیت اقدامات فجیعانه صهیونیست ها بر علیه مردم مظلوم و مقاوم فلسطین همواره در دستور کار قرار داشته است.
طی سال جاری چندین سفر توسط مقامات کشورمان از جمله جناب آقای متکی وزیر امور خارجه و معاون و مدیر کل سیاسی وزارت خارجه کشورمان به لبنان انجام شد. به دنبال جنگ 33 روزه سال گذشته که به شکست مفتضحانه رژیم صهیونیستی انجامید، جمهوری اسلامی ایران نسبت به ارائه مساعدتهای انساندوستانه و فنی مهندسی در بازسازی لبنان اقدام نمود.

7- خلیج فارس و جهان عرب:

رویکرد دولت نهم به کشورهای همسایه مسلمان و عرب، یک رویکرد ویژه است. در سال 1386و87 ما شاهد رشد قابل توجه از مراودات و رفت و آمدهای سیاسی در سطح عالی میان جمهوری اسلامی ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس بودیم. حضور فعال جناب آقای احمدی نژاد در اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در دوحه که برای نخستین بار با دعوت از بالاترین مقام اجرایی ایران آن هم بعد از اجلاس آناپولیس صورت پذیرفت، امیدها، آمال و نقشه های دشمنان جمهوری اسلامی را نقش بر آب ساخت. پیشنهادات رئیس جمهور محترم در این اجلاس بخصوص موضوع تجارت آزاد با شورای همکاری خلیج فارس، طرح ترتیبات امنیتی بومی در خلیج فارس و ... بستر مناسبی برای همگرایی منطقه ای را فراهم ساخت و مورد توجه رؤسای کشورهای عضو قرار گرفته که تلاش برای اجرایی شدن آن ادامه خواهد یافت.
انجام سفرهای تاثیرگذار رئیس محترم جمهوری به برخی از کشورهای منطقه مانند امارات متحده عربی یکی از دستاوردهای سیاست خارجی ما محسوب می شود. سفر متقابل مقامات عربی نیز حاکی از تمایل و استقبال همسایگان عرب ایران برای توسعه همکاری ها در ابعاد دوجانبه و چندجانبه بوده است. تشکیل کمیسیون مشترک با کویت و توافق برای تأسیس کمیسیون مشترک ایران و امارات از جمله موضوعات مربوط به توسعه همکاری هاست.
با توجه به ظرفیت قوی جهان عرب در مقابل رژیم صهیونیستی و نافذ بودن تصمیمات و مواضع اتحادیه عرب در سازمان ملل و فضای عمومی جهان، جمهوری اسلامی ایران رویکرد نزدیکی به این اتحادیه را در دستور کار قرار داد. اکنون ایران به عنوان یک ناظر در نشست ها حضور دارد.
همکاری با سایر کشورهای خاورمیانه نیز یکی از اولویت های وزارت امور خارجه بوده و طی سال جاری با جدیت دنبال شده است. از جمله می توان به امضای قرارداد ایجاد پالایشگاه مشترک نفت در سوریه با مشارکت ایران، سوریه، مالزی و ونزوئلا و همچنین به افتتاح پروژه های مشترک ایران و سوریه در زمینه خودروسازی و سیمان اشاره کرد. در خصوص عادی سازی روابط ایران و مصر نیز دیدارها و تلاش های متقابلی از سوی ایران و مصر بمنظور رفع موانع و بهبود روابط سیاسی فیمابین صورت پذیرفت.

8- توسعه همکاری های سیاسی با مناطق مختلف دنیا:

یکی از اهداف سیاست خارجی دولت نهم، تنوع بخشی همکاری های خارجی است. دولت تلاش کرده است که با توزیع ظرفیت های همکاری با مناطق مختلف دنیا مانند شرق آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین، حضور خود را در سطح جهان گسترش دهد.
برای روشن شدن ابعاد این سیاست ها، به بخشی از فعالیت های اجرایی دستگاه سیاست خارجی در سال 1386 و نیمه اول 87اشاره می گردد:

در گذشته بیش از دو سوم همکاری های ایران با کشورهای اتحادیه اروپا بر دو یا سه کشور اروپایی متمرکز بود که دستگاه دیپلماسی کشور تلاش زیادی را برای متعادل سازی این روابط در سطح قاره اروپا به عمل آورده است. علیرغم فراز و نشیب های موجود بخاطر موضوع هسته ای و اعمال فشار آمریکا و برخی از همپیمانانش، در سال 1386 وزیر امور خارجه کشورمان سفرهایی را به کشورهای مختلف اروپایی مانند هلند، سوئیس، سوئد، نروژ، دانمارک، بلغارستان و پرتغال انجام داد. در این زمینه باید از حضور فعال هیات ایرانی در اجلاس جهانی اقتصاد در داووس سوئیس و کنفرانس خلع سلاح در ژنو یاد کرد. آقای متکی در حاشیه اجلاسیه های بین المللی از جمله شصت و دومین مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، مجمع جهانی اقتصاد در داووس، اجلاس کنفرانس بازسازی عراق در استانبول و کنفرانس فلسطین و لبنان در ریاض با برخی از همتایان اروپایی خود از جمله وزرای خارجه فرانسه، پرتغال، سوئد، نروژ، اسلواکی، انگلیس، آلمان، سوئیس، هلند، ایسلند و ... دیدار و گفتگو کردند.
در طی یک سال و نیم گذشته ، ما همچنین شاهد سفر برخی از مقامات عالیرتبه کشورمان از جمله دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان گردشگری و برخی از معاونین وزارتخانه های اقتصادی به کشورهای اسپانیا، فرانسه، پرتغال، سوئیس، یونان، ایتالیا و مجارستان بودیم. متقابلا نیز برخی از مقامات اروپایی به کشورمان سفر کردند که از آن جمله می توان به سفر رئیس کمیسیون روابط خارجی پارلمان نروژ، سفر وزیر امور خارجه بلژیک، سفر قائم مقام وزارت خارجه ایسلند و سفر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران اشاره نمود.
در زمینه همکاری های اقتصادی دوجانبه با کشورهای اروپایی، همکاری در زمینه های صنعتی مانند صنایع خوروسازی و انرژی میان ایران و بسیاری از کشورهای اروپایی تداوم داشته است. شرکت های نفتی اروپایی مانند شل، توتال فرانسه، او.ام.و اتریش و شرکت هایی از ایتالیا و سوئیس در اجرای طرح های بزرگ اکتشاف و تاسیسات نفت و گاز فعال بوده و یا در جریان امضاء قرارداد با ایران هستند. در زمینه همکاری های بازرگانی، اتاق های بازرگانی مشترک ایران و کشورهای اروپایی همکاری های تنگاتنگ خود را ادامه داده و سفر هیات اتاق بازرگانی ایران به انگلیس و همچنین سفر هیاتی از شرکت فرش ایران به چند کشور اروپایی توانسته است مسیر همکاری های بازرگانی میان ایران و کشورهای اروپایی را بیشتر هموار سازد.

ب- روسیه:

در سال 1386 توسعه همکاری های همه جانبه با روسیه، به عنوان نمونه ای از موفقیت دستگاه دیپلماسی کشور قابل توجه همگان بوده است. روابط دو کشور در همه زمینه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و دفاعی از رشد قابل توجه برخوردار بوده است. علاوه بر ادامه مراحل تکمیل نیروگاه بوشهر و تحویل سوخت که نیازمند تلاش و پیگیری های مداوم بوده است، دو کشور تلاش های زیادی را برای گسترش و تعمیق روابط فیمابین به عمل آوردند. سفر ولادیمیر پوتین به عنوان رئیس جمهور روسیه به ایران که برای نخستین بار صورت گرفت، یک سفر تاریخی بود که در جریان برگزاری اجلاس سران خزر، بسیاری از زمینه های همکاری دوجانبه مورد بررسی توافقات زیادی میان دو کشور انجام شد. امضای اولین سند حفاظت اسناد محرمانه بین دو کشور در بهمن 1386، افتتاح سرکنسولگری ایران در غازان پایتخت جمهوری تاتارستان و برگزاری کمیسیون مشترک همکاری های دفاعی از جمله فعالیت هایی بود که ما در سال گذشته شاهد آن بودیم.

همکاری های جمهوری اسلامی ایران با کشورهای آسیایی نیز به اقتضاء رویکرد نگاه به شرق، از رشد قابل خوبی برخوردار بوده است. برگزاری دومین اجلاس رؤسای مجمع مجالس آسیایی (APA) در تهران که با حضور 32 هیات از کشورهای عضو تشکیل شد، یکی از موفقیت های چشمگیر دستگاه دیپلماسی کشور در توسعه همکاری با آسیا محسوب می شود.
در بخش سرمایه گذاری اعم از جذب یا انتقال سرمایه در سال 1386 کم نظیر بوده و حضور شرکت های هندی، چینی و مالزیایی در طرح های انرژی کشورمان قابل توجه است. انعقاد قرارداد همکاری های گازی با کشور مالزی برای توسعه میادین گازی یکی از بزرگترین طرح های سرمایه گذاری در ایران است که در سال جاری تحقق یافت. جمهوری اسلامی ایران متقابلا در برخی از کشورهای آسیایی مانند فیلیپین و سریلانکا توافقاتی را برای اجرای طرح های سرمایه گذاری و صدور خدمات فنی و مهندسی دارد.

با تلاش های به عمل آمده، حجم مبادلات تجاری جمهوری اسلامی ایران با کشورهای منطقه آمریکای لاتین نسبت به گذشته 250 درصد رشد داشته است. افتتاح سفارتخانه در برخی از کشورهای منطقه مانند نیکاراگوئه، بولیوی و واکوادور توانسته است فرصت های لازم را برای شناسایی زمینه های همکاری و حضور شرکت های ایرانی در آن کشورها فراهم سازد. بر همین اساس، تعدادی از پروژه های علمی و صنعتی با کشورهای منطقه بویژه ونزوئلا اجرایی گردید که از آن جمله می توان به احداث مجتمع پتروشیمی و تاسیس کارخانه تولید اتومبیل سمند اشاره نمود.
سفر جناب آقای احمدی نژاد به منطقه آمریکای لاتین و عقد تفاهمنامه های بسیار مهم، نوید همکاری های گسترده را در همه ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی می دهد. در سال جاری همچنین برای اولین بار شاهد تشکیل کمیسیون مشترک با کشورهای بولیوی و اکوادور بودیم. تشکیل گروه دوستی پارلمانی با برخی از کشورهای منطقه و مراودات نمایندگان مجالس ایران و آن کشورها که حاصل تلاش دستگاه دیپلماسی فعال کشور است، موجب نزدیک شدن هرچه بیشتر ایران با کشورهای منطقه گردیده است.

توجه به آفریقا و همکاری با کشورهای این قاره همواره به عنوان یکی از اولویتهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مطرح بوده است این امر در سال 86 با تاسیس معاونت مستقل آفریقا در وزرات امورخارجه و تصمیم گیری برای برگزاری اجلاس ایران و افریقا در سه سطح کارشناسان ارشد ، وزرای خارجه و روسای جمهور وارد مرحله جدیدی شد این اقدامات که به دنبال حضور ریاست محترم جمهور در اجلاس سران اتحادیه آ‌فریقا در بانجول پایتخت گامبیا و سخنرانی مهم ایشان به عنوان میهمان ویژه در جمع سران آفریقا،صورت گرفت و نیز برقراری رابطه با کشورهای اریتره و موریتانی و گشایش سفارت غنا در تهران ، مشارکت فعال ایران در اجلاسهای اتحادیه آفریقا به عنوان عضو ناظر ، وافزایش همکاریها در موضوعات بین المللی و مجامع بین المللی و استقبال کشورهای آفریقائی ار کنفرانسها و نشستهای تهران از دیگر تحولات مهم رابطه با این قاره به شمار می روند.
همچنین با توجه به اهمیت و تاثیرگذاری همایش ایران و آفریقا و لزوم تداوم مذاکرات در این خصوص با سفر هیاتی از دبیرخانه اتحادیه آفریقا به تهران و حضور معاون آفریقای وزارت خارجه دراجلاس سران آفریقا در شرم الشیخ ، جمهوری اسلامی ایران در فهرست شرکای استراتژیک اتحادیه آفریقا قرار گرفت و با توجه به مهیا شدن زمینه برای برگزاری همایش ایران و آفریقا ، انتظار می رود این اجلاس طی سال آتی برگزار گردد.
همچنین در راستای پیگیری سیاستهای اصولی جمهوری اسلامی ایران برای کمک به حل بحرانهای منطقه ای ، و در چاچوب اجرای دستور رئیس محترم جمهور تلاشهای میانجیگرانه کشورمان بین چاد و سودان آغاز شد و برای اجرای بیانیه تهران بین وزرای خارجه چاد و سودان ، مذاکرات فشرده ای انجام پذیرفت .
سفر حضرت آیت الله هاشمی شاهرودی رئیس محترم قوه قضائیه به کشورهای مغرب و سنگال، سفر جناب اقای حدادعادل رئیس وقت مجلس شورای اسلامی به سودان ، سفر رئیس مجلس جیبوتی به تهران ، سفرنخست وزیر لیبی به جمهوری اسلامی ایران و سفر جناب آقای داودی معاون اول رئیس جمهوری به لیبی و همچنین دیدار معاون محترم رئیس جمهوری اسلامی ایران از کشور جیبوتی در سال جاری ، و امضای 13 سند همکاری دوجانبه با کشورهای حوزه شمال و غرب افریقا از دیگر تحولات رابطه با قاره آفریقا طی این مدت بوده اند.

9- اقدامات اجرایی در امور سیاسی بین المللی:

علاوه بر موضوع هسته ای، حوزه معاونت سیاسی بین المللی وزارت امور خارجه و نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در نیویورک، ژنو، وین، لاهه و ... سال پرکاری را پشت سر گذاشتند. تنظیم سفر و برنامه ریزی حضور فعال رئیس جمهور محترم در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد و دیدارهای مختلف با سران کشورها در نیویورک و حضور در دانشگاه کلمبیا که بازتاب وسیع جهانی داشت، از جمله این اقدامات است. علاوه بر آن با تلاش دستگاه دیپلماسی کشور، رئیس جمهور محترم در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک حضور یافت.
افتتاح مرکز منطقه ای کاهش خطرات در ایران با همکاری سازمان ملل متحد، ریاست کشورمان بر شورای مستقل فائو، پیگیری تمهیدات محتوائی و سخنرانی رئیس محترم جمهور در اجلاس فائو ، برگزاری پانزدهمین اجلاس وزرای امور خارجه جنبش عدم تعهد در تهران ،امضای سند نهائی بررسی میان دوره ای برنامه همکاریهای کشوری با یونیسف ، مشارکت و تعامل فعال با سازمانها ، موسسات منطقه ای و بین المللی در امور پناهندگان ، هماهنگی شرکت در اجلاس بین المللی آنکتاد به ریاست وزیر محترم بازرگانی و عضویت در هیات هماهنگ کننده برنامه ایدز سازمان ملل گوشه ای از حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در مجامع بین المللی است.
برگزاری دومین اجلاس روسای مجمع مجامع آسیائی در تهران با حضور 32 هیات از کشورهای عضو از دیگر اقدامات وزرات امور خارجه در این مدت می باشند.
نقش مهم کشورمان در سازمان کنفرانس اسلامی در سال جاری بسیار چشمگیر بوده است. در جریان برگزاری اجلاس وزرای خارجه این سازمان در اسلام آباد، با تلاش همکاران ما، قطعنامه های پانزده گانه پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران از جمله قطعنامه مربوط به حمایت از فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران به تصویب رسید و همچنین به پیشنهاد کشورمان در جریان اجلاس وزرای امور خارجه سازمان کنفرانس اسلامی درکامپالا ، روز 15 مرداد هر سال به عنوان روز حقوق بشر و کرامت انسانی تصویب گردید.
بخش حقوقی وزارت امور خارجه نیز در سال جاری تلاش وسیعی را برای احقاق حقوق کشورمان در خارج از کشور به عمل آورد. از جمله رفع توقیف از حدود یک میلیارد یورو مربوط به سفارت جمهوری اسلامی ایران و بانکهای ایران در ایتالیا و صدور حکم دیوانعالی ایتالیا در تیرماه سالجاری مبنی بر لغو حکم شناسایی و اجرای احکام دادگاههای آمریکا در ایتالیا و پیگیری رد اتهامات ناروا به اتباع جمهوری اسلامی ایران در موضوع آمیا از بخش هایی است که اداره کل حقوقی وزارت خارجه فعالانه آنها را دنبال نمود.
در زمینه حقوق بشر نیز وزارت امور خارجه در این مدت اقدامات اجرایی خوبی را به عمل آورده است. تشکیل مجموع مشورتی مفهوم سازی حقوق بشر در وزارت امور خارجه یکی از اقدامات پایه بوده است که توانست امکان توسعه مباحث کاربردی علمی را برای ما فراهم سازد.
برگزاری4 نشست مشورتی ، تصویب قطعنامه تاثیرات و تبعات منفی تحریمهای مالی و اقتصادی بر میزان برخورداری کامل مردم تحت تحریم از حقوق بشرومشارکت در اجلاس هفتم ، هشتم و نهم شورای حقوق بشر ،مشارکت فعال در تهیه سند بازنگری دوربان و قراردادن بیش از 5 پاراگراف از نقطه نظرات کشورمان در سند نهائی آن ، مشارکت محتوایی جمهوری اسلامی ایران در روند تدوین قطعنامه های حقوق بشری در کمیته سوم مجمع عمومی و شورای حقوق بشر سازمان ملل با ارائه سه قطعنامه ابتکاری تحت عناوین «ارتقاء همکاری بین المللی در زمینه حقوق بشر»، «اقدامات زورمدارانه یکجانبه و حقوق بشر» و «حقوق بشر و تنوع فرهنگی» در سال جاری صورت گرفت.
یکی از قابل توجه ترین اقدامات در زمینه حقوق بشر، برگزاری اجلاس وزرای خارجه نهضت عدم تعهد درخصوص تنوع فرهنگی و حقوق بشر در تهران با حضور بیش از 80 وزیر امور خارجه و وزیر فرهنگ کشورهای عضو جنبش بود که در این اجلاس، تاسیس «مرکز حقوق بشر و تنوع فرهنگی» در ایران توسط کشورهای مذکور مورد تصویب قرار گرفت.
با توجه به رویکرد فعال دولت نهم در عرصه سیاست خارجی، با مطالعه و بررسی کامل روی کاستی ها، نارسایی ها و موارد عدیده نقض حقوق بشر در آمریکا و کانادا که اتفاقا از جمله کشورهای مدعی حقوق بشر علیه جمهوری اسلامی ایران هستند، سه کتاب «نقض حقوق بشر در آمریکا» " وضعیت حقوق بشر در انگلیس" و «نقض حقوق بشر در کانادا» به زبان انگلیسی به رشته تحریر درآمد.
وزارت خارجه همچنین در راستای شفاف سازی، رفع ابهامات و تبادل تجربه، چهارمین گفتگوهای دوجانبه حقوق بشری را با نمایندگان ژاپن برگزار کرد. خوشبختانه با تلاش همکاران حوزه معاونت امور بین الملل، نام ایران از دستور کار رویه محرمانه 1503 شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خارج گردید.
درزمینه حفاظت از محیط زیست ، اصلاح پروتکل الحاقی کنوانسیون کویت ( حفاظت از محیط زیست خلیج فارس و دریای عمان ) و کنوانسیون تهران ( حفاظت از محیط زیست دریای خزر ) انجام گرفته است و نیز تعریف تعدادی از پروژه های زیست محیطی از جمله " ایمن زیستن " در شورای جهانی GEF جهت اجرا در سطح ملی و همچنیز انتقال پست ریاست کمیته فرعی حقوقی استفاده صلح آمیز از فضای ماورای جو به سازمان فضائی ایران از دیگر اقدامات صورت گرفته در این زمینه بوده اند .

10- همکاری های اقتصادی:

طی سال 1386 تعداد 18 جلسه ستاد هماهنگی روابط خارجی در وزارت امور خارجه برگزار گردید که مباحث مهمی چون نحوه کاهش اثرات تحریم، کمیسیون های مشترک، همکاری های بانکی و ... در این جلسات مورد تصمیم گیری واقع شدند. با تلاش های حوزه معاونت اقتصادی، ریاست ایران بر گروه 15 در سطح سران، ریاست بر کارگروه آب گروه 15 و کارگروه توسعه روستایی گروه 15، ریاست بر اتحادیه همکاری های منطقه ای کشورهای حاشیه اقیانوس هند و فعال سازی و افزایش مشارکت اعضاء، ایجاد مرکز علوم و انتقال فن آوری اتحادیه اقیانوس هند در ایران طی این مدت محقق گردید.
دستگاه دیپلماسی کشور همچنین توانسته است دو موافقتنامه «ترجیحات تعرفه ای» و «تسهیلات صدور روادید» میان کشورهای گروه 8 به امضاء برساند. رایزنی جهت تعیین رئیس گروه کاری الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی و پیگیری اصلاح و تصویب نسخه نهائی رژیم تجارت خارجی کشور جهت ارائه آن به WTO ، تهیه برنامه اقدام بر اساس بیانیه پایانی شورای اجرایی مجمع پارلمانی آسیایی مبنی بر تشکیل بازار یکپارچه انرژی آسیایی، تهیه سند سازوکار همکاری اقتصادی در آسیا برای ارائه به مجمع پارلمانی آسیایی در تهران و ارائه طرح توجیهی تاسیس کمیته دیپلماسی انرژی با محوریت وزارت امورخارجه ‌در چارچوب شورای راهبردی انرژی به رئیس جمهور محترم ، تهیه پیش نویس موافقتنامه تجارت آزاد با شورای همکاری خلیج فارس پیرو پیشنهاد رئیس محترم جمهور در سفر به قطرو برگزاری نشستهای مقدماتی با حضور معاون اول محترم رئیس جمهور در خصوص روابط اقتصادی با افریقا و آمریکای لاتین ،از دیگر اقدامات قابل توجه بوده است.
امضای قرارداد نهائی توسعه پارس جنوبی با مالزی به ارزش 16 میلیارد دلار ، 11 مورد موافقتنامه اقتصادی و حمل ونقل و سازماندهی ، هدایت و برنامه ریزی بیش از 130 مورد هیات سرمایه گذاری در قالب 104 طرح با ارزش 857/11 میلیارد دلار سرمایه گذاری طی سال 86 و تعداد 52 طرح با حجم سرمایه گذاری 660 میلیون دلار در نیمه نخست 87 و نیز امضا یادداشت تفاهم کمیته مشترک سرمایه گذاری با 6 کشور از جمله اقدامات دستگاه دیپلماسی کشور درراستای جذب سرمایه گذاری خارجی بوده است.
اتخاذ اقدامات لازم در زمینه بانکی و مقابله با تحریمها ، تشکیل کارگروه ویژه حل مشکلات مالی – بانکی وزارتخانه ها و بخشهای خصوصی ، برنامه ریزی جهت افتتاح شعب بانکهای کشور در 20 کشور و ایجاد صندوق مشترک با 5 کشور ، پیگیری تاسیس شعب بانکهای خارجی در ایران ، اتخاذ اقداماتی برای مبارزه با پولشوئی ، تاسیس بانک مشترک با ونزوئلا با سرمایه یک میلیارد دلار و تاسیس صندوق مشترک سرمایه گذاری دوکشور با سرمایه یک میلیارد دلار از جمله موارد قابل ذکر در این خصوص می باشند.
در ارتباط با برگزاری کمیسیونهای مشترک اقتصادی طی سال گذشته می توان به هماهنگی برگزاری 33 اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی دوجانبه و برگزاری 6 اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی توسط وزارت امور خارجه و نیز 6 کمیسیون مشترک طی نیمه نخست 87 ، برپائی 4 جلسه ستاد هماهنگی روابط اقتصادی در راستای سازماندهی کمیسیونهای مشترک و تشکیل کارگروه بررسی عملکرد و مشکلات کمیسیونهای مشترک و پیگیری اجرائی ساختن مصوبات آنها و نیز تکمیل بانکهای اطلاعاتی در خصوص بیش از 72 پروژه اشاره نمود.
در زمینه همکاری متقابل در برگزاری نمایشگاهها و همایشهای اقتصادی ، برگزاری بیش از 40 مورد " همایش فرصتهای سرمایه گذاری و تجاری در ایران " در کشورهای مختلف و بستر سازی لازم جهت برگزاری بیش از 50 مورد نمایشگاه صنعتی و تجاری ایران در خارج از کشور ، برگزاری اولین نشست همکاریهای اقتصادی با بولیوی و امضا سند همکاری صدور خدمات فنی و مهندسی و نیز مشارکت و همکاری در برگزاری همایشهائی از قبیل " چابهار ، ترانزیت و توسعه محور شرق " ، " خلیج فارس ،جاده ابریشم دریائی " ، " کلینیک صنعت ایران " " برترین های صنعت گردشگری " و " فرصتهای سرمایه گذاری در تبریز " قابل ذکر می باشند.
در ارتباط با انعقاد قراردادهای صدور خدمات فنی و مهندسی ، اقداماتی از قبیل پیگیری اعطای اعتبارات بانکی و یا ایجاد خطوط اعتباری برای کشورهای مختلف به منظور توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی با گشایش 47 خط اعتباری و هماهنگی انعقاد 077/2 میلیارد دلار قراردادصدور خدمات فنی و مهندسی، انجام شده است .
در خصوص انرژی، پس از تشکیل شورای راهبردی انرژی، مطالعات زیادی درخصوص نحوه مشارکت کشورهای مختلف در پروژه های انرژی کشور از جمله مشارکت ژاپن، هند و پاکستان، چین و مالزی و سایر کشورها مورد توجه قرار گرفت و با بیش از 50 کشور توافق صورت گرفت. در مورد همکاری در قالب اوپک نیز با پیگیری وزارت امور خارجه، جناب آقای احمدی نژاد در اجلاس سران اوپک فعالانه حضور یافت.
برگزاری اجلاس وزیران اوپک در اصفهان به ریاست وزیر محترم امور خارجه ، مشارکت در تدوین اساسنامه مجمع کشورهای صادرکننده گاز و راهبرد پیگیری تشکیل اوپک گازی، تهیه پیش نویس منشور انرژی آسیائی و ارائه آن به دبیر خانه مجمع پارلمانهای آسیائی ، از دیگر اقدامات دستگاه دیپلماسی کشور در زمینه همکاریهای اقتصادی در این برهه می باشند .
در رابطه با سازمان همکاری های اکو که دبیرخانه آن در تهران مستقر است، نیز فعالیت هایی مانند تاسیس اتحادیه منطقه ای کتابخانه های ملی اکو، تاسیس اتحادیه صنعت نشر وچاپ اکو، تاسیس مرکز هواشناسی و مبازه با بلایای طبیعی منطقه اکو در مشهد، تاسیس موسسه استاندارد سازی منطقه ای اکو (ریسکام)، تاسیس صندوق توسعه گردشگری، تاسیس مرکز منطقه ای نانو تکنولوژی اکو در ایران ،پروژه ایجاد پایگاه داده های معدنی اکو ، تهیه گزارش مقدماتی پروژه ارتباط شبکه برق اکو و تعیین مراجع ملی ایران جهت اجرای پروژه اتصال شبکه برق اکو ،صندوق حمایت از فعالیتهای فرهنگی و اختصاص مبلغ دو میلیون دلار به این صندوق و همچنین صندوق حمایت از اجرای موافقت نامه چارچوب همکاریهای ترانزیتی (TTFA) صورت گرفت.
علاوه بر موارد فوق، اولین اجلاس روسای مرکز آماری کشورهای عضو و اولین اجلاس روسای بانکهای مرکزی اکو با همت ایران برگزار شد. از دیگر فعالیت های همکاران ما، تصویب تاسیس کمیسیون دائمی منطقه ای دامپزشکی و ایجاد شبکه دارویی در منطقه اکو بوده است.

11- مطالعاتی و پژوهشی:

در حوزه معاونت آموزش و پژوهش، ایجاد شورای راهبردی سیاست خارجی بمنظور تدوین راهبردها و سیاست های اصولی دولت یکی از اقدامات اساسی بود. در همین راستا همچنین سمینارها و گردهمایی های مختلف با حضور اندیشمندان و صاحبنظران امور سیاسی در دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی برگزار گردید که از جمله آنها می توان به برگزاری دو میزگرد بین المللی تبیین هسته ای، برگزاری پانزدهمین همایش بین المللی آسیای مرکزی و قفقاز تحت عنوان «گسترش ناتو به اوراسیا؛ ابعاد و پیامدها»، برگزاری هفدهمین و هجدهمین همایش بین المللی خلیج فارس، برگزاری اولین و دومین همایش بین المللی " امام خمینی و سیاست خارجی " ، برگزاری سمینار آمریکای لاتین و کارگاه مسائل این قاره و همچنین دهها میزگرد دوجانبه و چندجانبه در داخل و خارج کشور و حدود 15 پروژه مشترک مطالعاتی با سایر مرکز مطالعاتی دنیا اشاره نمود.
در بخش انتشاراتی و آموزشی نیز برنامه های خوبی در سال جاری تدوین گردید که از جمله آنها می توان ،انتشار بیش از 300 عنوان کتاب ، شرکت در بیش از بیست نمایشگاه کتاب ، انتشار فصلنامه های سیاست خارجی به زبانهای انگلیسی ، عربی و روسی ، کتاب سبز کشورها و ماهنامه رویدادها و تحلیلها ،برگزاری دوره آموزش دیپلماتیک ویژه کشورهای خارجی ، برگزاری گارگاههای مختلف آموزشی ، تصویب دوره جدید تربیت دیپلمات در دانشکده روابط بین الملل در سطح کارشناسی ارشد و دکترا و همچنین راه اندازی دوره کارشناسی ارشد مطالعات ایران برای متقاضیان خارج از کشور را ذکر نمود.
همچنین طی این مدت سازمان ایرانی مجامع بین المللی در برگزاری بیش از 477 گردهمائی اعم از سمینارهای ملی و منطقه ای ، کارگاه آموزشی ، دوره های آموزشی و...مشارکت فعال داشته است

12- رسانه ای و فرهنگی:

یکی از اهداف و برنامه های دولت نهم، پاسخگویی و حضور فعال در صحنه اطلاع رسانی به مردم و موضع گیری سریع در مقابل تحولات مهم منطقه ای و بین المللی است که حوزه سخنگویی و اداره کل اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه از طریق برگزاری حدود 50 کنفرانس هفتگی، تهیه 250 بیانیه سخنگویی، انجام بیش از 150 مصاحبه اختصاصی توسط مسئولان ارشد وزارت امور خارجه، اطلاع رسانی لازم را انجام دهد.
دستگاه دیپلماسی کشور همچنین با بذل توجه به موضوع دیپلماسی عمومی، اعزام چندین هیات رسانه ای به خارج از کشور و متقابلا دعوت از چندین هیات رسانه ای خارجی، صدور بیش از 1500 روادید مطبوعاتی برای خبرنگاران خارجی با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تعداد 1175 مورد مصاحبه ، صدور بیانیه و درج مقاله دررسانه های خارجی،اعزام خبرنگاران داخلی در قالب 7 گروه به کشورهای مختلف به منظور افزایش تعاملات رسانه ای ، هماهنگی برای انجام دهها مصاحبه خبرنگاران رسانه های طراز اول دنیا با رئیس جمهور محترم و سایر مقامات عالیرتبه کشور را به انجام رسانید و در این زمینه سال پرکاری را پشت سر گذاشت.
همچنین توسعه دفاتر رسانه های داخلی در خارج از کشور، ارائه مقالات به نشریات داخلی و خارجی، همکاری در تهیه و تدوین برنامه های تلویزیونی و ... بخشی از فعالیت دیگر حوزه رسانه ای وزارت امور خارجه بوده است.
راه اندازی و توسعه پایگاه اینترنتی وزارت امور خارجه و تغذیه نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در این زمینه در سال جاری توانسته است پاسخگوی بسیاری از نیازهای مخاطبان داخلی و خارجی بوده و اطلاعات کافی درباره اخبار و مواضع سیاست خارجی کشور را در اختیار آنها قرار دهد.
در زمینه فرهنگی، پیگیری و هماهنگی برای شرکت در 80 نمایشگاه گردشگری،برگزاری نمایشگاه گردشگری ایران در کشورهای متعدد از جمله تونس ، الجزایر ، مغرب ،برگزاری نخستین همایش توسعه گردشگری در دانمارک ، راه اندازی دفتر گردشگری ایران در استانبول و نهادینه سازی همکاریهای توریستی از طریق امضای قراردادهای گردشگری با قزاقستان ، روسیه ،سری لانکا و ازبکستان ،توزیع محصولات فرهنگی مرتبط در 131 نمایندگی، امضا و اجرایی شدن56 موافقتنامه فرهنگی، علمی ، رسانه ای و دانشجویی،هماهنگی و تبادل بیش از 360 هیات فرهنگی ، رسانه ای ،ورزشی و تقویت و ارتقاء 16 کرسی زبان فارسی و تاسیس 4 کرسی جدید زبان فارسی در کشورهای پرتغال ، چک ، غنا و جمهوری نخجوان ، ایجاد انجمن فارسی دانان مالزی ودایر ساختن دوره های آموزش زبان فارسی در چند کشوراز جمله دانمارک و اسپانیاو 8 دوره آموزشی ویژه دیپلماتهای خارجی مقیم تهران ،بازسازی دانشکده ادبیات فارسی در دانشگاه بغداد ، تدوین برنامه جامع دوره کارشناسی زبان فارسی در قزاقستان ،دوره آموزش فارسی در دانشگاه داغستان و افتتاح اتاق ایران در دانشکده ملی ازبکستان ، برگزاری 740 مورد مراسم و روزملی در خارج از کشورو انجام بیش از 2500 ملاقات فرهنگی و رسانه ای، تشکیل 72 گروه دوستی پارلمانی با کشورهای مختلف و هماهنگی شرکت هیات پارلمانی کشورمان در اجلاس بین المللی اتحادیه بین المجالس ، تاسیس 5 انجمن دوستی جدید و بسترسازی تشکیل انجمنهای دوستی با اوکراین ، چین ، مالزی و قزاقستان وحضور در 104 همایش و نشست فرهنگی ، در کارنامه فعالیتهای فرهنگی دستگاه دیپلماسی کشور قرار دارند.

13- اقدامات اجرایی در بخش کنسولی:

تلاش دستگاه دیپلماسی کشور در سال 1386 توسعه و تسهیل خدمات کنسولی بوده است. تسریع در صدور روادید و اجرای طرح صدور روادید گردشگری در دفاتر وزارت امور خارجه در مبادی ورودی کشور، یکی از اقدامالت بارز برای توسعه گردشگری در کشور بوده است. پیگیری مربوط به مشکلات ایرانیان مقیم خارج از کشور و تامین تسهیلات حقوقی برای آنها، همکاری در زمینه تسهیل سفر و اقامت زائران ایرانی در کشورهای عربستان، عراق و سوریه، و انجام بیش از 1168000 هزار مورد عملیات سجلی و 1365000 هزار موردعملیات گذرنامه ای از جمله اقدامات وزارت امور خارجه برای ارائه خدمات مفید و مؤثر به هموطنان ایرانی است. همچنین با پیگیری هایی که انجام شد، درج مهر خروجی گذرنامه ایرانیان مقیم خارج که معمولا مشکلاتی را برای آنها در فرودگاهها و مبادی خروجی کشور ایجاد می کرد، حذف گردید. از سوی دیگر، با استقرار تجهیزات کامپیوتری و دیجیتالی کردن اطلاعات گذرنامه ای، از 130 نمایندگی جمهوری اسلامی ایران، 64 نمایندگی کاملا خودکفا شده و این امر باعث تسریع در صدور یا تعویض گذرنامه هموطنان ایرانی در خارج از کشور گردیده است.
پیگیری تغییر گذرنامه های فعلی به گذرنامه های بیو متریک و فراگیر سازی پروژه ویزای الکترونیکی ، تعداد 8480 مورد حل مشکلات مختلف هموطنان در خارج از کشور ، آزادی 496 زندانی ، تعداد 137920مورد رفع مشکلات هموطنان در خصوص امور تابعیت ، برگزاری 11مورد همایش ایرانیان خارج از کشور در فرانسه ، آلمان ، انگلستان ،ترکیه ،آمریکا ،ایتالیا ،چک ، امارات ، عربستان و اتریش و 5400 موردملاقات کنسولی با دستگاهها و ارگانهای ذیربط کشورهای مختلف برای تسهیل امور هموطنان،ارائه طرح تسهیل انتقال دانشجویان ایرانی به دانشگاههای داخل و نهائی ساختن آن، تشکیل انجمن پزشکان و پیراپزشکان ایرانی مقیم ایتالیا ،تاسیس انجمن پزشکان ایرانی مقیم اسکاتلند، از دیگر بخشهای مربوط به عملکرد دستگاه دیپلماسی کشور طی این مدت در بخش کنسولی می باشند.